Direksyon Hidrolik Yağı Kontrolü

Direksiyonu ilk defa "ağırlaştı" diye fark ettiğim gün, arabayı bir dar sokakta park etmeye çalışıyordum. Manevra sırasında volanı çevirirken kolumda hissettiğim o ekstra direnç ve motor bölmesinden gelen hafif ıslık sesi, aslında bana günlerdir bir şey söylemeye çalışıyordu: hidrolik yağ seviyesi düşmüştü. O günden sonra direksiyon yağı kontrol alışkanlığını, motor yağına bakarken yaptığım rutine ekledim. Beş dakikadan az sürüyor ve bir direksiyon pompasının fiyatını düşününce fazlasıyla değiyor.

Sorun nedir, neden önemsiyorum?

Hidrolik direksiyon sistemi, motordan kayışla tahrik edilen bir pompa sayesinde yağı basınçlandırır ve volanı çevirdiğinizde tekerlekleri döndürmenize yardım eder. Bu sistemde yağ hem güç aktarıcıdır hem de yağlayıcı ve soğutucudur. Seviye düştüğünde pompa hava emmeye başlar; hava sıkışmadığı için sistem gücünü kaybeder, aynı zamanda pompanın içindeki kanatçıklar yağsız çalışır ve aşınır.

Benim gözlemlediğim tipik belirtiler şunlar:

• Islık veya vınlama sesi: Özellikle volanı sonuna kadar çevirdiğinizde artan bir ses. En sık rastlanan işaret bu.
• Ağırlaşan volan: Soğuk motorda daha belirgin, ısındıkça biraz hafifleyebilir.
• Titreşimli, kesik kesik dönüş: Volan sanki adım adım dönüyor gibi hissedilir; bu genelde sisteme hava girmiş demektir.
• Park yerinde kırmızımsı veya kahverengi lekeler: Ön aksın ortasına yakın bir noktada damlama varsa hortum ya da keçe sızdırıyor.

Önemli bir not: Yeni araçların çoğunda elektrikli direksiyon (EPS) var ve bunlarda hidrolik yağ deposu yoktur. Motor bölmesinde direksiyon deposu arıyorsanız ve bulamıyorsanız, muhtemelen aracınız elektriklidir; o zaman ağırlaşma sorunu sensör veya motor kaynaklıdır.

Kontrolü nasıl yapıyorum?

1. Aracı düz zemine park ediyorum, el frenini çekiyorum.
2. Motoru çalıştırıp volanı iki yöne birkaç kez sonuna kadar çeviriyorum. Bu, yağın sistemde dolaşmasını ve hava varsa yukarı çıkmasını sağlıyor. Sonra motoru kapatıyorum.
3. Kapağı buluyorum. Genelde üzerinde volan sembolü olur, "Power Steering Fluid" ya da "Servolenkung" yazabilir. Depo şeffaf plastikse kapağı açmadan seviyeyi görebiliyorum.
4. Kapak altında kısa bir çubuk varsa temiz bir bezle silip yerine takıyor, sonra çıkarıp okuyorum. Çubukların çoğunda "COLD" ve "HOT" olmak üzere iki kademe vardır; motorun durumuna uygun olanı kullanmak gerekiyor.
5. Seviye MIN çizgisinin altındaysa ekliyorum, ama önce hangi yağ sorusunu netleştiriyorum.

Yağın rengine ve kokusuna da bakıyorum. Berrak kırmızı, kehribar ya da açık yeşil normaldir. Koyu kahverengi, siyah veya yanık kokulu bir yağ, sistemin aşırı ısındığını ve içeride aşınma parçacıkları dolaştığını gösterir. Kapağın altındaki süzgeçte metalik pırıltı görürsem, pompanın kendisini sorgulamaya başlıyorum.

Hangi yağı koymalı? Karşılaştırma

Burada en çok hata yapılıyor. "Hidrolik yağdır, hepsi aynıdır" diye düşünüp mineral yağ isteyen bir sisteme ATF dökmek, keçeleri şişirip aylar içinde sızıntı yaratabilir. Kullanım kılavuzu ya da depo kapağındaki yazı ne diyorsa o.

Tamamlamak mı, komple değiştirmek mi?

Bu da sık sorulan bir soru. Kararımı yağın durumuna göre veriyorum:

Kademeli yenileme yöntemi benim favorim: temiz bir sıvı çekme şırıngasıyla depoyu boşaltıyorum, taze yağla MAX'a dolduruyorum, motoru çalıştır