Silindir Bujisi Değiştirme

İlk defa buji değiştirdiğimde, aracımın rölantide hafif titrediğini ve sabah çalıştırmalarda birkaç saniye zorlandığını fark etmiştim. Servise gitmeden önce kaputu açıp baktım: bujilerden birinin elektrodu aşınmış, seramik gövdesinde de siyah kurum vardı. O gün öğrendiğim şey şu oldu — buji, motorun en ucuz parçalarından biri ama performans üzerindeki etkisi fiyatıyla hiç orantılı değil.

Sorun nasıl kendini gösteriyor?

Bujiler bir günde ölmez, yavaş yavaş zayıflar. Bu yüzden çoğu sürücü aracının ne kadar kötüleştiğini ancak değişimden sonra anlıyor. Benim dikkat ettiğim belirtiler şunlar:

• Rölantide düzensiz çalışma: Motor sanki bir silindiri kaçırıyormuş gibi ritmi bozuk atıyor.
• Soğuk çalıştırma zorluğu: Marşta motor bir-iki tur fazla dönüyor.
• Yakıt tüketiminde sinsi artış: Aynı güzergâhta ortalama tüketimin yüzde birkaç yükselmesi.
• Hızlanmada tepkisizlik: Özellikle rampa çıkışında gaza basınca gecikme.
• Arıza lambası: Silindir kaçırma (misfire) hatası genelde en son aşamada gelir.

Şunu da eklemem lazım: bu belirtilerin bir kısmı tıkanmış hava filtresinden veya kirlenmiş enjektörden de gelebilir. Ben teşhise hep en kolay ve en ucuz kontrolle başlıyorum — hava filtresine bakmak beş dakika sürüyor, buji sökmek yarım saat. Filtre temizse sıra bujilere geçer.

Değişim aralığı: kataloğa değil, buji tipine bakın

En çok karıştırılan konu bu. Silindir bujisi değişim aralığı, bujinin elektrod malzemesine göre kat kat farklılık gösteriyor. Aynı motora nikel buji de takabilirsiniz, iridyum da; ama ikisinin ömrü arasında dört-beş kat fark olur. Aşağıdaki tablo, kendi araçlarımda ve tanıdıklarımın araçlarında gözlemlediğim genel çerçeve:

Bu aralıklar ideal koşullar için. Sürekli kısa mesafe yapıyorsanız, LPG kullanıyorsanız veya tozlu yollarda geziyorsanız üst sınırı beklemeyin; ben LPG'li bir araçta iridyum bujiyi 70.000 km civarında değiştirmek zorunda kalmıştım. Kesin karar için aracın kullanım kılavuzundaki periyodu esas alın, buji tipini de ona göre seçin.

Yanlış tercih pahalıya geliyor

"İridyum daha iyiyse hep onu takalım" mantığı her zaman doğru değil. Motorun ateşleme sistemi belirli bir ısı değeri ve elektrod yapısı için tasarlanmış. Kılavuzda yazan koda uygun olmayan buji, kurum toplayabilir veya erken tutuşmaya yol açabilir. Ben kutunun üzerindeki kodu, eski bujinin gövdesindeki koddan kontrol ediyorum; uyuşmuyorsa marka değiştirsem de eşdeğerlik tablosundan doğrulatıyorum.

Değişimi kendim nasıl yapıyorum

1. Motor soğuk olsun. Sıcak alüminyum silindir kapağına dokunmak, dişleri sıyırma riskini artırıyor. En az iki-üç saat bekliyorum.
2. Aküyü ayırıyorum. Negatif kutup başını sökmek, bobinleri çıkarırken oluşabilecek kıvılcım riskini bitiriyor.
3. Bujinin çevresini temizliyorum. Bobin veya kabloyu söktükten sonra, yuvadaki toz ve kumu basınçlı hava veya fırçayla alıyorum. Bu toz silindire kaçarsa canınızı sıkar.
4. Sökme sırası: Buji anahtarını (16 veya 21 mm, lastik yuvalı) düz oturtup, mafsallı uzatma ile gevşetiyorum. Sıkışan bujide zorlamıyorum; çeyrek tur açıp çeyrek tur kapatarak dişi rahatlatıyorum.
5. Tırnak arasını kontrol: Yeni bujilerin çoğu ayarlı geliyor ama ben yine de tırnak açıklığını ölçü mastarıyla kontrol ediyorum. Kılavuzdaki değerden sapma varsa iridyum bujilerde asla zorlamıyorum — ince elektrod kırılıyor.
6. Takma: Bujiyi önce elle, anahtarsız çevirerek yuvaya oturtuyorum. Elle rahat gitmiyorsa yanlış açıdadır. Sonra tork anahtarıyla üreticinin verdiği değere sıkıyorum. Tork anahtarınız yoksa "elle dayanana kadar + yaklaşık yarım tur" pratik bir yaklaşım, ama gerçekten tavsiye ettiğim şey uygun torku bilmek.
7. Bobin ve kablolar: Bobin yuvasına ince bir dielektrik gres sürüyorum, nem ve yapışma sorununu azaltıyor. Kablolu sistemde sırayı karıştırmamak için sökmeden önce fotoğraf çekiyorum.

Sökülen bujiler size motoru anlatır

Eski bujileri çöpe atmadan önce mutlaka incele